Provence: de thuisbasis van bleke rosé (en meer)

Zeg Provence en de meeste mensen zien een glas rosé op een zonnig terras voor zich. Terecht: geen wijnstreek ter wereld is zo verbonden met rosé als deze zuidoostelijke hoek van Frankrijk. De wijnboeren van Provence gebruiken volgens hun eigen brancheorganisatie 91 procent van hun wijngaarden voor rosé. Toch is er meer: Bandol maakt een van de beste rode wijnen van Zuid-Frankrijk, en Cassis staat bekend om zijn witte wijn.

Op deze pagina lees je waar Provence ligt, welke druiven en appellations er zijn, waarom Provence-rosé zo licht van kleur is, wat je voor een goede fles betaalt en wat je erbij eet. Onderaan vind je de wijnen uit Provence in onze shop en alle artikelen over dit gebied.

Provence in het kort

Land en regio: Frankrijk, aan de Middellandse Zee tussen de Rhône en de Italiaanse grens
Druiven: grenache, cinsault, syrah, mourvèdre en tibouren; voor wit vooral rolle (vermentino)
Status: Côtes de Provence AOC sinds 1977, Coteaux d’Aix-en-Provence sinds 1985, Coteaux Varois en Provence sinds 1993
Bekende appellations: Côtes de Provence, Coteaux d’Aix-en-Provence, Coteaux Varois en Provence, Bandol, Cassis, Bellet, Palette en Les Baux-de-Provence
Kenmerk: bleke, droge rosé; veel zon en de koele, droge mistral
Schenktemperatuur: rosé en wit 8-10 °C, rood 16-18 °C

Waar ligt Provence?

De wijngaarden van Provence liggen in de departementen Var, Bouches-du-Rhône en Alpes-Maritimes, van de omgeving van Aix-en-Provence en Marseille tot achter Saint-Tropez en Nice. De grootste appellation, Côtes de Provence, telt 84 gemeenten, vooral in de Var. Het klimaat is mediterraan: zachte winters, warme droge zomers en meer dan 3.000 uur zon per jaar. De mistral, een koude en droge noordenwind, houdt de druiven gezond en zorgt voor wat verkoeling.

Wijn is hier geen nieuwigheid. De Grieken stichtten rond 600 voor Christus Marseille en plantten de eerste wijnstokken. Daarmee is Provence een van de oudste wijnstreken van Frankrijk.

Waarom Provence-rosé zo bleek is

Rosé krijgt zijn kleur van de schillen van blauwe druiven. In Provence laten de makers het sap maar heel kort met de schillen in contact, of persen ze de druiven direct na de oogst. Zo blijft de kleur licht, van zalm tot bijna perzik, en blijft de wijn droog, fris en fijn. Vaak wordt ’s nachts of vroeg in de ochtend geoogst, als het nog koel is, zodat het fruit fris blijft.

In het glas ruik je rood fruit zoals aardbei en framboos, perzik, citrus en soms iets kruidigs van de garrigue, de wilde kruiden in de heuvels. De basis is meestal grenache en cinsault, aangevuld met syrah, mourvèdre en de lokale tibouren. Wil je meer weten over de stijl, lees dan ook ons artikel over Provence-rosé voor de zomer.

Provence maakt volgens de brancheorganisatie 40 tot 45 procent van alle Franse AOP-rosé en ongeveer 5 procent van alle rosé ter wereld.

De appellations van Provence

Côtes de Provence

Met ruim 20.000 hectare veruit de grootste appellation, goed voor zo’n 80 procent rosé. Binnen Côtes de Provence mogen vier gebieden hun eigen naam op het etiket zetten: Sainte-Victoire en Fréjus (sinds 2005), La Londe (sinds 2008) en Pierrefeu (sinds 2013). Sainte-Victoire, aan de voet van de berg die Cézanne zo vaak schilderde, geeft wat strakkere rosé; La Londe ligt aan zee en staat bekend om zilte, frisse wijnen.

Coteaux d’Aix-en-Provence en Coteaux Varois

Coteaux d’Aix-en-Provence ligt in het westen, rond Aix, en maakt naast rosé ook relatief veel rode wijn. Coteaux Varois en Provence ligt in het hart van de Var op gemiddeld zo’n 350 meter hoogte. Het is daar koeler, wat frisse rosé oplevert.

Bandol, Cassis en de kleine appellations

Bandol, aan de kust tussen Marseille en Toulon, draait om mourvèdre. Het grootste deel van de productie is rood: krachtige, kruidige wijn die jaren kan rijpen. Cassis, bij de calanques, maakt vooral witte wijn. Bellet (boven Nice), Palette (bij Aix) en Les Baux-de-Provence zijn klein en minder bekend, maar zeker de moeite waard.

Wat kost een goede Provence?

Eenvoudige Provence-rosé: vanaf ongeveer 7 tot 10 euro, ook in de supermarkt
Goede Côtes de Provence: ongeveer 10 tot 18 euro
Rosé van een terroir of topdomein: ongeveer 18 tot 35 euro
Bandol rouge: meestal tussen 20 en 40 euro

Provence-rosé is populair en zit dus vaak in de wijnaanbiedingen van de week. Een goede jonge rosé hoeft niet duur te zijn. Drink hem bij voorkeur binnen een à twee jaar na de oogst.

Wat eet je bij Provence rosé?

Provence-rosé is een van de meest veelzijdige wijnen aan tafel. Denk aan de Provençaalse keuken zelf: salade niçoise, tapenade, gegrilde groenten met olijfolie, bouillabaisse en vis van de grill. Ook bij sushi, Thaise gerechten met wat pit, paella en de barbecue doet een droge rosé het goed. Witte Cassis past bij schaaldieren en vis. Een rode Bandol vraagt om stevig eten, zoals lamsvlees met kruiden of een daube, het Provençaalse stoofvlees.