Toscane: Chianti, Brunello en de Super Tuscans

Toscane is voor veel wijnliefhebbers het hart van Italië. Tussen glooiende heuvels, cipressen en middeleeuwse dorpen groeit sangiovese, de druif achter Chianti, Brunello di Montalcino en Vino Nobile di Montepulciano. Daarnaast kreeg de regio wereldfaam met de Super Tuscans: wijnen die zich niets aantrokken van de regels en daardoor juist tot de beste van Italië uitgroeiden.

Op deze pagina lees je welke wijnen je in Toscane moet kennen, wat het verschil is tussen Chianti en Chianti Classico, wat je voor een goede fles betaalt en wat je erbij eet. Onderaan vind je de Toscaanse wijnen in onze shop en onze artikelen uit dit gebied.

Toscane in het kort

• Land: Italië, regio Toscane (hoofdstad Florence)
• Belangrijkste druif: sangiovese; daarnaast cabernet sauvignon, merlot en wit onder meer vernaccia en vermentino
• Bekende appellations: Chianti, Chianti Classico, Brunello di Montalcino, Vino Nobile di Montepulciano, Bolgheri en Morellino di Scansano
• Bijzonder: Super Tuscans en de dessertwijn Vin Santo
• Schenken: rood op 16 tot 18 °C

Waar ligt Toscane?

Toscane ligt in Midden-Italië, tussen de Apennijnen en de Tyrreense Zee. In het binnenland, tussen Florence en Siena, liggen de heuvels van Chianti. Verder naar het zuiden liggen Montalcino en Montepulciano, en aan de kust de Maremma en Bolgheri, waar het warmer is en de zee voor verkoeling zorgt.

Sangiovese: de druif van Toscane

Sangiovese is de meest geplante druif van Italië en voelt zich in Toscane het best thuis. De wijnen hebben kers, rode pruim, tomatenblad, kruiden en soms een vleugje leer, met frisse zuren en stevige tannine. Die frisheid maakt Toscaanse rode wijn zo goed bij eten. In Montalcino heet de lokale variant brunello, in Montepulciano prugnolo gentile.

De appellations die je moet kennen

• Chianti: het grote gebied rond Florence en Siena, met minimaal 70% sangiovese. Van eenvoudig en fris tot serieus, afhankelijk van de subzone (zoals Chianti Rufina).
• Chianti Classico: het historische kerngebied tussen Florence en Siena, herkenbaar aan de zwarte haan op de hals. Minimaal 80% sangiovese. Met Riserva en, sinds 2014, de topcategorie Gran Selezione.
• Brunello di Montalcino: 100% sangiovese uit Montalcino, minimaal vijf jaar gerijpt (Riserva zes jaar). Krachtig en lang houdbaar. De jongere broer Rosso di Montalcino is eerder op dronk en goedkoper.
• Vino Nobile di Montepulciano: van minimaal 70% sangiovese uit het stadje Montepulciano. Niet te verwarren met de druif montepulciano uit de Abruzzen.
• Bolgheri: aan de kust, met vooral cabernet sauvignon, merlot en cabernet franc. De bakermat van Sassicaia en Ornellaia.
• Morellino di Scansano: sappige sangiovese uit de Maremma, vaak een goede koop.
• Vernaccia di San Gimignano: frisse witte wijn uit het torenstadje San Gimignano.

Super Tuscans

In de jaren zeventig vonden enkele producenten de regels voor Chianti te beperkend. Ze maakten wijnen met cabernet sauvignon of merlot, of van 100% sangiovese, en rijpten die in kleine Franse eiken vaten. Officieel mochten die alleen als eenvoudige tafelwijn worden verkocht, maar de kwaliteit was zo hoog dat de wereld ze Super Tuscans ging noemen. Bekende voorbeelden zijn Sassicaia, Tignanello en Ornellaia. Tegenwoordig vallen ze meestal onder de aanduiding Toscana IGT of Bolgheri DOC.

Hoe smaakt Toscaanse wijn?

Een klassieke Chianti Classico is middelzwaar, met kers, viooltjes, kruiden en een frisse, licht droge afdronk. Brunello is voller en complexer, met donkere kers, leer, tabak en gedroogde kruiden, en heeft jaren nodig om zich te ontwikkelen. Super Tuscans zijn vaak rijker en ronder, met zwart fruit en tonen van hout. Vin Santo is een zoete wijn van ingedroogde druiven, met noten, honing en gedroogd fruit.

Wat kost een goede Toscaanse wijn?

• Chianti en Toscana IGT: vanaf zo’n 6 tot 12 euro.
• Chianti Classico, Morellino en Rosso di Montalcino: ongeveer 12 tot 25 euro.
• Brunello di Montalcino, Gran Selezione en Vino Nobile Riserva: vanaf zo’n 30 euro.
• Topwijnen uit Bolgheri en de bekendste Super Tuscans: vanaf 60 euro, Sassicaia ver daarboven.

Wat eet je bij Toscaanse wijn?

Toscaanse wijn is gemaakt voor de Toscaanse keuken. Klassiekers zijn bistecca alla fiorentina (een dikke T-bone van de grill), pappardelle met wildzwijnragù, ribollita (een stevige soep van brood en groenten), crostini met kippenlever en gerijpte pecorino. Chianti past ook goed bij pizza en pasta met tomatensaus, Brunello bij wild en stoofvlees. Vin Santo drink je traditioneel met cantucci om in te dopen.

Veelgestelde vragen over Toscane

Wat is het verschil tussen Chianti en Chianti Classico?

Chianti Classico komt uit het historische kerngebied tussen Florence en Siena en heeft strengere regels, zoals minimaal 80% sangiovese. Chianti is een veel groter gebied daaromheen. Chianti Classico herken je aan de zwarte haan op de fles.

Wat is een Super Tuscan?

Een Toscaanse topwijn die buiten de traditionele regels werd gemaakt, vaak met cabernet sauvignon of merlot en rijping in kleine Franse vaten. Sassicaia, Tignanello en Ornellaia zijn de bekendste.

Is Vino Nobile di Montepulciano hetzelfde als Montepulciano d’Abruzzo?

Nee. Vino Nobile komt uit het stadje Montepulciano in Toscane en is van sangiovese. Montepulciano d’Abruzzo is gemaakt van de druif montepulciano, uit de regio Abruzzen.

Hoe lang kun je Brunello bewaren?

Een goede Brunello di Montalcino ontwikkelt zich tien tot twintig jaar, uit sterke jaargangen vaak nog langer.