Grenache in de spotlight: het veelzijdigste druivenras van de Middellandse Zee

Als je een lijst maakt van de meest geteelde druivenrassen ter wereld, staat Grenache altijd in de top vijf. Toch is het ras bij veel wijnliefhebbers minder bekend dan bijvoorbeeld Cabernet Sauvignon of Chardonnay. Dat is jammer, want Grenache produceert wijnen die zowel toegankelijk als complex kunnen zijn: van fruitige zomerwijnen tot stoere, rijke rode wijnen die jaren meegaan. Hoog tijd om dit veelzijdige druivenras eens goed te bekijken.

Van Spanje naar de wereld

Grenache heeft zijn wortels in het noorden van Spanje, vermoedelijk in Aragón. Daar staat het bekend als Garnacha, en het ras wordt al eeuwenlang verbouwd in gebieden als Navarra en Priorat. Via de Aragonese expansie in de Middeleeuwen verspreidde het ras zich naar Sardinië (waar het Cannonau heet) en naar het zuiden van Frankrijk. Vandaar veroverde Grenache de hele wijnwereld: van Australië (McLaren Vale) tot Californië en Chili.

In Frankrijk is Grenache de ruggengraat van de beroemde Châteauneuf-du-Pape in de Rhône-vallei, vaak gecombineerd met Syrah en Mourvèdre in de bekende GSM-blend. In Spanje ervaart het ras al jaren een herontdekking: oude Garnacha-stokken in Priorat, Campo de Borja en Calatayud leveren wijnen van bijzondere concentratie en diepte op tegen aantrekkelijke prijzen.

Smaakprofiel: warm, rijp en kruidig

Grenache houdt van warmte. Het ras rijpt laat en gedijt goed in droge, zonnige klimaten waar andere druiven moeite zouden hebben. Daardoor zijn Grenache-wijnen doorgaans hoog in alcohol (14 tot 16 procent is geen uitzondering) en vol van smaak.

Typisch voor Grenache zijn aroma’s van rood fruit: aardbei, framboos, rode kers. Daar komen vaak kruidnagel, wit peper en rozemarijn bij, evenals een zachte, bijna zijdeachtige textuur. Oudere of meer geconcentreerde versies tonen ook gedroogd fruit, leer en tabak. Grenache heeft relatief weinig tannine, wat de wijnen vlot drinkbaar maakt, ook zonder jarenlange rijping op de fles.

Rosé van Grenache is een verhaal apart. In Navarra en de Provence produceert het ras elegante, droge roséwijnen met aardbeien- en bloemenaroma’s die perfect passen bij de zomer. De Provence-rosé die je bij de supermarkt vindt, is dan ook bijna altijd voor een groot deel van Grenache gemaakt.

Waar vind je de beste Grenache?

Een paar regio’s die je zeker moet kennen als je Grenache wil ontdekken:

Priorat (Spanje): De llicorella-bodems van schalie met mica en de tientallen jaren oude stokken geven hier Garnacha-wijnen van ongekende concentratie. De prijzen lopen op, maar voor een bijzonder flesje is Priorat goud waard.

Châteauneuf-du-Pape (Frankrijk): Het meest prestigieuze Grenache-gebied van Frankrijk. Wijnen uit dit appellation laten zien wat het ras op zijn best kan bereiken: krachtig, complex en lang houdbaar.

McLaren Vale (Australië): In dit warme kustgebied ten zuiden van Adelaide maakt Grenache rijke, vruchtige wijnen met een bijna sappige stijl. Het gebied heeft de afgelopen jaren sterk aan aandacht gewonnen bij internationale wijnliefhebbers.

Campo de Borja (Spanje): Minder bekend, maar een uitstekende bron van betaalbare Garnacha. Voor tien tot vijftien euro koop je hier al iets dat ver boven zijn prijs presteert.

Praktische tip voor de wijnkoper

Wil je Grenache zelf ontdekken? Begin dan met een Campo de Borja of een Navarra rosé. Zo leer je het fruitige, toegankelijke karakter van het ras kennen zonder veel geld uit te geven. Van daaruit kun je doorgaan naar een Châteauneuf-du-Pape of een Australische McLaren Vale om te zien hoe ver Grenache kan gaan. Let bij het kopen op de vermelding “old vines” of “viñas viejas” op het etiket: dat wijst op oudere stokken die meer concentratie en diepgang geven aan de wijn. Eén ding is zeker: als je dit ras eenmaal kent, herken je het overal terug.