Is het waar dat de vorm van je wijnglas de smaak bepaalt?
Je hebt het misschien weleens gehoord: het glas dat je gebruikt maakt verschil voor hoe een wijn smaakt. Maar is dat ook zo, of is het wijnsnobisme? Het antwoord is simpel: het klopt, en er zit echte wetenschap achter. Barbara Verbeek ging op basis van dat inzicht aan de slag met het Nederlandse glasmerk Royal Leerdam om een glaslijn te ontwerpen die dit principe vertaalt naar de praktijk. Het resultaat: de Experts Collection, zes glazen afgestemd op vijf verschillende wijnstijlen en een voor water.
Hoe de vorm van je glas de smaak beïnvloedt
De kelkvorm van een wijnglas bepaalt op meerdere manieren wat jij uiteindelijk proeft. Ten eerste concentreert een smaller toelopende kelk de aroma’s richting je neus, waardoor je meer ruikt vóórdat je een slok neemt. Ten tweede bepaalt de breedte van de opening hoe snel die aroma’s wegglippen: een wijdere opening laat ze sneller ontsnappen, wat bij wijnen die beluchting nodig hebben juist goed werkt. Ten derde stuurt de kelkvorm de wijn naar een specifiek deel van je tong. Een bol glas plaatst de wijn meer in het midden van je mond; een smaller glas richting de achterkant. Omdat verschillende delen van je tong anders reageren op zoetheid, zuurheid en bitterheid, proef je in een ander glas letterlijk een andere wijn.
Bij krachtige rode wijnen helpt meer beluchting om tannines te verzachten en fruitige aroma’s naar voren te brengen. Bij frisse witte wijnen wil je juist het omgekeerde: een smaller glas met minder oppervlak bewaart de levendigheid en houdt de aroma’s bijeen. Het glas is dus geen bijzaak, maar onderdeel van de smaakbeleving.
Barbara Verbeek en Royal Leerdam
Barbara Verbeek werkt al jaren aan de missie om wijn toegankelijker te maken. In samenwerking met Royal Leerdam, het iconische Nederlandse glasmerk, ontwierp ze de Experts Collection: een lijn van vijf glazen, elk afgestemd op een van de wijnstijlen die ze onderscheidt. Meer over haar aanpak en de collectie lees je op barbaraverbeek.nl/wijnglazen.
Verbeek maakt geen onderscheid op basis van kleur (rood, wit, rosé), wat ze een verouderd systeem vindt. In plaats daarvan kijkt ze naar het karakter van de wijn. Ze onderscheidt vier stijlen: Licht & fris, Fruitig & soepel, Rond & rijp en Krachtig & kruidig. Daarbij komt nog een glas voor mousserende wijnen. Je kiest je glas op basis van hoe de wijn smaakt, niet op basis van de kleur van het etiket. Dat maakt de collectie ook praktisch voor thuis: je hebt geen kast vol glazen nodig, maar wel de juiste vijf.
De zes glazen van de Experts Collection
Het glas Licht & fris is het kleinste van de lijn. De taps toelopende vorm bewaart de levendigheid en frisse aroma’s van lichte witte en rosé wijnen. De fijne mondrand geeft een aangenaam gevoel en helpt subtiele fruitaroma’s te onderscheiden. Denk aan frisse Sauvignon Blanc of Verdejo.
Fruitig & soepel is iets groter en heeft een tulpachtige vorm. Die bijzondere kelkvorm brengt de fruitigheid van soepele wijnen goed naar voren, zowel bij witte als bij lichte rode wijnen met een zachte, toegankelijke stijl.
Rond & rijp heeft een wijde opening en laat de wijn makkelijk ademen. De openbloeiende kelk is ideaal voor complexere wijnen met houtrijping, waarbij de fruitigheid, kruidige tonen en complexiteit de ruimte krijgen om zich te tonen.
Krachtig & kruidig is het grootste glas van de collectie. De wijde, ronde kelp opent krachtige wijnen als een roos. Zuurstof verzacht de bittere tonen van stevige tannines, terwijl de fruitige en kruidige aroma’s optimaal naar voren komen. Dit is het glas voor de stevige rode wijnen.
Het glas voor Mousserend wijkt bewust af van de klassieke flûte. Verbeek koos voor een open, ronde kelkvorm geïnspireerd op de jaren-twintig coupe. Die bredere vorm brengt de geur en smaak van mousserende wijnen gemaakt volgens de méthode traditionnelle — zoals champagne en cava — beter tot zijn recht dan een smal glas dat aroma’s weghoudt van je neus.
Het multifunctionele glas Water & wijn is ontwikkeld als waterglas maar ook geschikt voor alle stijlen wijn, of het nu rood, rosé of wit is. Het ontwerp zonder beentje maakt dit glas stabiel en kan dus niet makkelijk omvallen. De vorm zorgt ervoor dat alle geur en smaakelementen in het glas worden behouden en is uitermate geschikt voor buiten op het terras, op de boot of op de camping.
Recent bracht Verbeek ook de Experts Collection 2.0 uit: een vernieuwde versie met een elegantere, dunnere steel, een iets grotere voet voor meer stabiliteit en een duurzamere productie.
Waar je de Experts Collection vindt
De Experts Collection van Barbara Verbeek en Royal Leerdam is te bestellen via Sligro. Bekijk het volledige aanbod op de Sligro-pagina van de Experts Collection. Wil je eerst meer lezen over de wijnstijlen en de wetenschap achter de glazen, of ben je benieuwd naar de glasproeverijen die Barbara organiseert? Kijk dan op barbaraverbeek.nl/wijnglazen.