Prosecco: alles over de vrolijkste bubbels uit Italië

Prosecco is de populairste mousserende wijn van Europa. De fris-fruitige bubbels uit Noordoost-Italië zijn ongecompliceerd, betaalbaar en perfect als aperitief of in een spritz. Toch is er meer te ontdekken dan de fles die je in elke supermarkt ziet staan: van de steile heuvels van Valdobbiadene tot droge brut nature en de nieuwe Prosecco Rosé.

Op deze pagina lees je waar prosecco vandaan komt, hoe hij gemaakt wordt, wat het verschil is tussen DOC en DOCG en wat brut en extra dry betekenen. Daaronder vind je de prosecco uit de Vinolog-shop en alle artikelen die we over dit gebied schreven.

Prosecco in het kort

• Land: Italië, regio’s Veneto en Friuli-Venezia Giulia
• Druif: glera (minimaal 85 procent), voor de rosé aangevuld met pinot noir
• Status: Prosecco DOC sinds 2009; daarboven twee DOCG’s
• Bekende appellations: Prosecco DOC, Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG en Asolo Prosecco DOCG
• Kenmerk: tweede gisting in een grote tank, daardoor fris en fruitig
• Schenken: op 6 tot 8 °C

Waar ligt Prosecco?

Prosecco DOC beslaat een groot gebied van negen provincies, van Treviso en Venetië tot Udine en Triëst. De naam komt van het dorpje Prosecco bij Triëst, waar al eeuwen wijn werd gemaakt. Het hart van de kwaliteitsprosecco ligt in de heuvels tussen Conegliano en Valdobbiadene, ten noorden van Treviso. Dat landschap van steile wijngaarden staat sinds 2019 op de werelderfgoedlijst van UNESCO.

Glera: de druif achter prosecco

Tot 2009 heette de druif zelf ook prosecco. Om de naam te beschermen werd de druif omgedoopt tot glera, zodat prosecco alleen nog een herkomst aanduidt. Een prosecco bestaat voor minimaal 85 procent uit glera; de rest mag komen van lokale rassen als verdiso, bianchetta trevigiana en perera, of van chardonnay en de pinotfamilie. Glera geeft aroma’s van groene appel, peer, witte perzik en witte bloemen, met een lichte, frisse smaak.

DOC, DOCG en de Rive

Prosecco DOC is de basis: wijngaarden vooral in de vlakte, met een groot volume. Samen zijn de producenten goed voor ruim 600 miljoen flessen per jaar, waarvan het grootste deel naar het buitenland gaat. Een stap hoger staan de twee heuvelappellations:

• Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG: al sinds 1969 een DOC en sinds 2009 DOCG. Lagere opbrengsten en meer frisheid en finesse.
• Rive: binnen deze DOCG mogen wijnen uit 43 aangewezen gemeenten en gehuchten de naam van hun heuvel op het etiket zetten, altijd met jaartal en met de hand geoogst.
• Superiore di Cartizze: een heuvel van ongeveer 107 hectare bij Valdobbiadene, de bekendste en duurste prosecco.
• Asolo Prosecco DOCG: een kleinere heuvelappellation ten westen van de Piave.

Zo wordt prosecco gemaakt

Champagne en cava krijgen hun bubbels in de fles, prosecco meestal in een grote roestvrijstalen tank. Bij deze tankmethode (methode Martinotti of Charmat) gist de basiswijn een tweede keer onder druk, minimaal 30 dagen. Omdat de wijn kort op de gist ligt, blijft het fruit van de druif op de voorgrond en zijn er weinig tonen van brood of toast. Dat maakt prosecco frisser en fruitiger, en ook betaalbaarder.

Er zijn drie vormen: spumante (volop mousserend, verreweg het meest verkocht), frizzante (licht parelend) en tranquillo (stil, zeldzaam). Een bijzondere variant is col fondo: prosecco die in de fles hergist en zijn gistbezinksel houdt, waardoor hij licht troebel en droger is.

Net als bij champagne bepaalt de hoeveelheid suiker de smaak. Let op, want de namen zijn verwarrend:

• Brut nature en extra brut: (bijna) helemaal droog
• Brut: tot 12 gram suiker per liter, droog
• Extra dry: 12 tot 17 gram, met een zachte zoetheid. De klassieke stijl van prosecco.
• Dry: 17 tot 32 gram, duidelijk zoeter
• Demi-sec: 32 tot 50 gram, zoet

Prosecco Rosé

Sinds 2020 mag er ook roze prosecco gemaakt worden. Prosecco Rosé DOC bestaat uit glera met 10 tot 15 procent pinot noir (pinot nero), ligt minimaal 60 dagen in de tank en draagt altijd een jaartal met de vermelding millesimato. Verwacht tonen van aardbei, framboos en citrus. Rosé bestaat alleen als Prosecco DOC, niet als DOCG.

Wat kost een goede prosecco?

• Tot 8 euro: Prosecco DOC uit de supermarkt, prima voor een spritz. Kijk ook bij de wijnaanbiedingen.
• 8 tot 15 euro: betere DOC en de meeste Prosecco Superiore DOCG.
• 15 tot 25 euro: Rive-prosecco en col fondo van kleine producenten.
• Vanaf 20 euro: Superiore di Cartizze.

Benieuwd hoe prosecco zich verhoudt tot andere bubbels? Lees dan ons artikel over het verschil tussen champagne, cava en prosecco, of bekijk de pagina over champagne.

Wat eet je bij prosecco?

Prosecco is op zijn best als aperitief: bij olijven, Parmaham met meloen, bruschetta, gefrituurde hapjes of een plank Italiaanse vleeswaren. Een droge brut past goed bij sushi, carpaccio van vis en risotto met asperges. Een extra dry kan bij licht pittige Aziatische gerechten en vers fruit. En natuurlijk is prosecco de basis van de spritz en de bellini.

Veelgestelde vragen over prosecco

Is prosecco hetzelfde als champagne?

Nee. Prosecco komt uit Italië, wordt vooral van glera gemaakt en krijgt zijn bubbels in een tank. Champagne komt uit Frankrijk, gebruikt chardonnay en pinot en hergist in de fles. Prosecco smaakt daardoor fruitiger en lichter, champagne complexer en gistiger.

Is extra dry droger dan brut?

Nee, juist niet. Extra dry bevat meer suiker dan brut. Zoek je een echt droge prosecco, kies dan brut, extra brut of brut nature.

Hoe lang kun je prosecco bewaren?

Prosecco draait om fris fruit en drink je het liefst jong, binnen een à twee jaar na de oogst. Een geopende fles blijft met een goede champagnestop een dag of twee bruisend.

Waar vind ik officiële informatie?

Het consortium van Prosecco DOC publiceert de regels en achtergronden op prosecco.wine.