Bordeaux: châteaux, classificaties en de beste koop

Geen wijnstreek is zo beroemd als Bordeaux. Rond de stad aan de Garonne liggen duizenden châteaux, van kleine familiebedrijven tot wereldberoemde namen als Château Margaux en Pétrus. Bordeaux staat vooral bekend om rode blends van cabernet sauvignon en merlot, maar maakt ook frisse witte wijn en de beroemde zoete Sauternes. En hoewel de topwijnen onbetaalbaar zijn, vind je in Bordeaux ook veel goede wijn voor een redelijke prijs.

Op deze pagina lees je hoe de linker- en rechteroever van elkaar verschillen, hoe de beroemde classificaties werken, welke jaargangen goed zijn en wat je voor een goede fles betaalt. Onderaan vind je de Bordeaux-wijnen in onze shop en onze artikelen uit dit gebied.

Bordeaux in het kort

• Land: Frankrijk, departement Gironde
• Druiven rood: merlot, cabernet sauvignon, cabernet franc, petit verdot en malbec
• Druiven wit: sauvignon blanc, sémillon en muscadelle
• Omvang: ruim 100.000 hectare wijngaard, het grootste kwaliteitsgebied van Frankrijk
• Bekendste classificatie: de Médoc-indeling van 1855
• Schenken: rood op 16 tot 18 °C, jonge topwijn eerst decanteren

Waar ligt Bordeaux?

Bordeaux ligt in het zuidwesten van Frankrijk, waar de rivieren Garonne en Dordogne samenvloeien tot de brede Gironde. De Atlantische Oceaan zorgt voor een gematigd klimaat met zachte winters en warme zomers, maar ook voor wisselvallig weer. Daardoor verschillen de jaargangen in Bordeaux sterker dan in veel andere gebieden.

Linkeroever en rechteroever

De belangrijkste tweedeling in Bordeaux is die tussen de linker- en de rechteroever van de Gironde en Dordogne.

• Linkeroever (Médoc en Graves): grindbodems die warmte vasthouden en goed draineren. Hier is cabernet sauvignon de hoofddruif. De wijnen zijn stevig, met zwarte bes, ceder en tannine die tijd nodig heeft. Bekende appellations zijn Pauillac, Margaux, Saint-Julien, Saint-Estèphe en Pessac-Léognan.
• Rechteroever (Libournais): klei- en kalkbodems waarop merlot en cabernet franc goed gedijen. De wijnen zijn ronder en eerder op dronk, met pruim, kers en chocolade. Bekende appellations zijn Saint-Émilion en Pomerol.
• Tussen de rivieren (Entre-Deux-Mers): vooral frisse witte wijn van sauvignon blanc en sémillon, en betaalbare rode Bordeaux.

De classificaties

Bordeaux kent verschillende ranglijsten, en die verwarren ook kenners regelmatig:

• Médoc 1855: opgesteld voor de wereldtentoonstelling in Parijs. 61 châteaux, verdeeld over vijf niveaus (premier tot cinquième cru). De vijf premiers crus zijn Lafite Rothschild, Latour, Margaux, Haut-Brion en, sinds 1973, Mouton Rothschild.
• Sauternes 1855: een aparte indeling voor zoete wijn, met Château d’Yquem bovenaan.
• Saint-Émilion: een classificatie die ongeveer elke tien jaar wordt herzien, met grand cru classé en premier grand cru classé.
• Graves: een eigen lijst uit 1959 voor rode en witte wijn.
• Cru bourgeois: een indeling voor goede châteaux in de Médoc buiten de lijst van 1855, vaak met een fijne prijs-kwaliteitverhouding.

Pomerol, de thuisbasis van Pétrus, heeft helemaal geen officiële classificatie.

Hoe smaakt Bordeaux?

Een rode Bordeaux van de linkeroever ruikt naar zwarte bes, cassis, ceder, grafiet en tabak, en heeft een stevige structuur. Een wijn van de rechteroever is zachter, met pruim, kers, truffel en chocolade. Witte Bordeaux varieert van fris en citrusachtig (sauvignon blanc) tot vol en romig met hout (sémillon, vooral in Pessac-Léognan). Sauternes is zoet, met honing, abrikoos en sinaasappelschil, dankzij druiven die door de edele rotting (botrytis) zijn ingedroogd.

Goede jaargangen en bewaren

Omdat het weer in Bordeaux sterk wisselt, loont het om op de jaargang te letten. Jaren als 2005, 2009, 2010, 2015, 2016, 2019 en 2020 worden algemeen als sterk gezien. Een eenvoudige Bordeaux drink je binnen vijf jaar, een cru bourgeois tot tien jaar, en een grand cru classé uit een goed jaar kan twintig tot dertig jaar of langer rijpen.

Wat kost een goede Bordeaux?

• Bordeaux en Bordeaux Supérieur: vanaf zo’n 6 tot 12 euro.
• Cru bourgeois en kleinere appellations zoals Côtes de Bordeaux, Lalande-de-Pomerol en de satellieten van Saint-Émilion: ongeveer 12 tot 30 euro.
• Grand cru classé: vanaf zo’n 40 euro, de premiers crus en Pétrus ver boven de 500 euro.

Tip: de tweede wijnen van bekende châteaux, gemaakt van jongere wijnstokken of percelen die net niet in de hoofdwijn komen, bieden vaak veel kwaliteit voor minder geld.

Wat eet je bij Bordeaux?

Rode Bordeaux is een klassieker bij lamsvlees (vooral bij agneau de Pauillac), entrecôte à la bordelaise met een saus van rode wijn en sjalot, eend en harde kazen. Een jonge, fruitige Bordeaux past ook bij een stoofpot of hamburger. Witte Bordeaux van sauvignon blanc is lekker bij oesters en vis, Sauternes bij foie gras, blauwe kaas of een fruitdessert.

Veelgestelde vragen over Bordeaux

Wat betekent château op het etiket?

In Bordeaux is een château een wijndomein met eigen wijngaarden, groot of klein. Het hoeft dus geen kasteel te zijn.

Wat is het verschil tussen de linker- en rechteroever?

Op de linkeroever (Médoc, Graves) domineert cabernet sauvignon en zijn de wijnen steviger. Op de rechteroever (Saint-Émilion, Pomerol) is merlot de hoofddruif en zijn de wijnen ronder en eerder op dronk.

Wat is een tweede wijn?

Veel topchâteaux maken naast hun hoofdwijn een tweede wijn, bijvoorbeeld van jongere stokken. Die is meestal eerder op dronk en een stuk goedkoper.

Moet je Bordeaux decanteren?

Een jonge, stevige rode Bordeaux wordt beter van een tot twee uur in een karaf. Oude flessen decanteer je kort voor het schenken, om het depot achter te laten.